درمان آسیب‌دیدگیهای رباط زانو (کشش و پارگی) بدون تیغ جراحی و ورزش

رباط‌ها باندهای کوتاهی از بافت همبند فیبروزی هستند که استخوان‌ها را در اطراف مفصل به یکدیگر متصل می‌کنند. کشیدگی رباط زانو زمانی اتفاق می‌افتد که یکی از این رباط‌ها آسیب ببیند. نقش رباط‌ها محدود کردن حرکت مفصل‌ها یا جلوگیری از برخی حرکات به طور همزمان است. این رباط‌ها باعث می‌شوند که زانو مانند یک لولای مؤثر عمل کرده و استخوان ران (فیمور) را روی استخوان‌های ساق پا (تیبیا و فیبولا) حرکت دهد. هر گونه خللی در عملکرد عادی این لولا (مانند وارد آمدن ضربه از کنار یا چرخش زانو در حالی که پا ثابت است) می‌تواند باعث آسیب‌دیدگی این رباط‌ها شود که به آن کشیدگی رباط گفته می‌شود.

سرعت بهبودی شما پس از آسیب‌دیدگی رباط زانو به شدت آن آسیب‌دیدگی بستگی دارد و در هر فردی متفاوت است. دکتر دهقان بر دوران بهبودی و بازتوانی شما نظارت دارد. انتظار می‌رود که شما 6 ماه به زمان نیاز داشته باشید تا بتوانید به ورزش‌های خود ادامه دهید. غالباً زمانی بیش از این برای بهبودی لازم است. با این که دوران بهبودی زمانی طولانی است اما نیازی نیست که شما بی‌تحرک باشید. زمانی که پزشک موافقت کرد شما باید انجام فعالیت‌های جدیدی مانند شنا کردن که باعث کشیدگی زانوی شما نمی‌شود را آغاز کنید. فراموش نکنید که شما نباید تا زمانی که زانوی شما در هنگام خم و راست کردن، راه رفتن، دویدن یا پریدن درد دارد نباید سطح فعالیت‌های خود را به سطح زمانی که زانوی شما سالم بود برسانید. زمانی که زانوی شما به اندازه یک زانوی سالم قدرت پیدا کرد و تورم آن به طور کامل از بین رفته بود احتمالاً شما می‌توانید دوباره ورزش کردن خود را شروع کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن‌03132226284تماس حاصل فرمایید.

انواع و علل آسیب‌دیدگی رباط زانو


برخی انواع متداول آسیب‌دیدگی رباط زانو عبارتند از:

رباط صلیبی قدامی

رباط صلیبی قدامی یکی از دو رباط اصلی است که در قسمت میانی زانو قرار دارد. این رباط در جهت خلاف رباط صلیبی خلفی قرار داشته، مورب بوده، خلفی و قدامی است و به قسمت جلوی استخوان ساق پا (تیبیا) متصل است. اصلی‌ترین عملکرد این رباط جلوگیری از جابجایی قدامی استخوان تیبیا روی فیمور یا جلوگیری از لغزش بیش از اندازه استخوان ساق پا به سمت جلو است. همچنین یک نقش اساسی این رباط محدود کردن نیروهای چرخشی است. رباط صلیبی قدامی هم منبع خونی و هم منبع عصبی دارد. از آنجا که به قسمتی از این رباط خون‌رسانی نمی‌شود، ظرفیت بهبودی آن ضعیف است. تحریک عصبی رباط صلیبی قدامی و همه رباط‌های زانو فقط باعث درد نمی‌شود بلکه نقش عمده‌ای در توانایی بدن در شناسایی محل مفصل دارد. به همین دلیل است که رباط صلیبی زانو نقش مهمی در تعادل و ثبات زانو دارد.

رباط صلیبی قدامی زانو معمولاً چگونه آسیب می‌بیند؟

همانند بیشتر رباط‌ها، آسیب‌دیدگی معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که بافت به دلیل حرکت در جهت یک مقاومت بیش از حد کشیده می‌شود. در رباط صلیبی قدامی این حالت زمانی ایجاد می‌شود که استخوان تیبیا بیش از حد به سمت فیمور جلو می‌آید به خصوص در حرکات چرخشی. معمولاً این اتفاق زمانی می‌افتد که برای تغییر حرکت سریع با پا به زمین ضربه می‌زنید. حدود 70 درصد از آسیب‌دیدگی‌های رباط صلیبی قدامی به دلیل وارد آمدن ضربه ایجاد نمی‌شوند و به طور چشمگیری این رباط به دلایل متعددی در زنان بیشتر دچار آسیب‌دیدگی می‌شود.

رباط صلیبی خلفی

رباط صلیبی خلفی به طور مورب در خلاف جهت رباط صلیبی قدامی قرار دارد، روی هم افتادن این دو رباط در قسمت میانی زانو شکلی شبه به X ایجاد می‌کند. برخلاف رباط صلیبی قدامی، رباط صلیبی خلفی، جابجایی‌های بیش از خلفی یا لغزش تیبیا روی فیمور به سمت عقب را محدود می‌کند. ضخامت این رباط تقریباً دو برابر رباط صلیبی قدامی است یعنی قدرت آن دو برابر است. ضخامت این رباط و همچنین جهت آن باعث می‌شود که رباط صلیبی خلفی کمتر از رباط صلیبی قدامی دچار آسیب‌دیدگی شود.

رباط صلیبی خلفی معمولاً چگونه دچار آسیب‌دیدگی می‌شود؟

رباط صلیبی خلفی به دلیل اشتباه قدم برداشتن یا بد فرود آمدن در هنگام پرش همانند رباط صلیبی قدامی آسیب می‌بیند. به هر حال، شایع‌ترین مکانیسم آسیب‌دیدگی در خلال موتورسواری اتفاق می‌افتد. به این عارضه معمولاً "آسیب‌دیدگی داشبورد" گفته می‌شود زیرا ممکن است استخوان تیبیا پس از یک ترمز یا توقف ناگهانی با شدت به داشبورد برخورد کند و تیبیا را به سمت عقب پرتاب کند.

رباط جانبی میانی

رباط جانبی میانی یک رباط دو قسمتی است که در قسمت میانی زانو قرار دارد. قسمت عمقی این رباط به مینیسک میانی و مفصل تیبیال متصل است و قسمت سطحی آن از روی ران و استخوان ساق پا به صورت سطحی‌تر شروع شده و ادامه می‌یابد. رباط جانبی میانی، جداسازی بیش از حد قسمت داخلی مفصل زانو را محدود می‌کند که در برخی موارد به آن نیروی والگوس گفته می‌شود.

معمولاً رباط جانبی داخلی چگونه آسیب می‌بیند؟

از آنجا که جهت رباط جانبی داخلی به گونه‌ای است که جداسازی بیش از حد قسمت داخلی مفصل زانو را محدود می‌کند، بیشتر آسیب‌دیدگی‌ها به دلیل وارد شدن ضربه به قسمت بیرونی زانو اتفاق می‌افتد (به فوتبالیست‌هایی که روی آنها از سمت بیرون پا تکل می‌شود فکر کنید). این مشکل باعث کشش زیاد قسمت داخلی زانو شده و به رباط جانبی داخلی آسیب وارد می‌کند. از آنجا که قسمتی از رباط جانبی داخلی به مینیسک داخلی متصل است غالباً آسیب‌دیدگی در این قسمت اتفاق می‌افتد.

رباط جانبی میانی

رباط جانبی خارجی در جهت خلاف رباط جانبی داخلی و در قسمت خارجی زانو قرار دارد. این رباط قوی است اما بسیار نازک‌تر از رباط جانبی داخلی است و در برابر نیروهایی که به قسمت داخلی زانو وارد می‌شوند و باعث کشیدگی بیرونی مفصل زانو می‌شوند مقاومت می‌کند. همچنین این رباط در برابر چرخش جانبی یا خارجی مفصل زانو نیز مقاومت می‌کند.

معمولاً رباط جانبی خارجی چگونه دچار آسیب می‌شود؟

آسیب‌دیدگی رباط جانبی خارجی کمتر از آسیب‌دیدگی رباط جانبی داخلی اتفاق می‌افتد. برآورد می‌شود در 25 درصد موارد این رباط دچار آسیب‌دیدگی می‌شود. رباط جانبی خارجی معمولاً به دلیل وارد شدن ناگهانی نیروی واروس یا چرخش زانو مانند زمانی که در حالی که پای شما روی زمین است و جهت خود را به طور ناگهانی عوض می‌کنید اتفاق می‌افتد. باید به این نکته توجه داشته باشید که رباط جانبی داخلی و رباط جانبی خارجی هر دو مستعد قرار گرفتن در معرض فشارهای مکرر بوده که به تدریج باعث آسیب‌دیدگی‌های ناشی از استفاده بیش از حد می‌شوند.

درجات و علائم آسیب‌دیدگی رباط


درجات آسیب‌دیدگی‌های رباطی عبارتند از:

  •  درجه 1 – کشش خفیف فیبرهای رباط (فیبریل ها) باعث ایجاد درد می‌شوند. در این صورت فقط تورم موضعی یا کبودی‌های جزئی رخ می‌دهد.
  •   درجه 2 – پارگی جزئی فیبرهای رباطی (پارگی متوسط) معمولاً باعث درد بیشتر و سست شدن مفصل می‌شوند و با تورم و کبودی همراه است.
  •  درجه 3 – پارگی کامل رباط که باعث افزایش سستی مفصل و غالباً بی‌ثباتی آن می‌شود و با درد اولیه شدید، تورم و کبودی همراه است.

تشخیص آسیب‌دیدگی‌های زانو


پزشک از شما در مورد علائم سؤالاتی پرسیده و شما را مورد معاینه قرار می‌دهد. در این معاینه ممکن است با فشار آرام به اطراف کشکک زانو، وجود آب در زانوی شما مورد بررسی قرار گیرد. همچنین وی از شما خواهد خواست که چگونگی وقوع آسیب‌دیدگی را تشریح کرده و محل درد و نوع درد را توضیح دهید.
پزشک ممکن است از شما بخواهد که راه بروید، بنشینید یا دراز بکشید. این کار برای تست آسیب‌دیدگی‌های رباط‌ها یا بافت نرم انجام می‌شود. آنها زانوی شما را خم و راست کرده و پای شما را در جهات مختلف حرکت می‌دهد.
اگر پزشک بر این باور است که شما دچار آسیب‌دیدگی شده‌اید و نیاز به انجام عمل جراحی دارید، شما را به یک جراح ارتوپد معرفی می‌کند. جراح ارتوپد پزشکی است که در جراحی استخوان تبحر دارد.

پزشک ممکن است انجام آزمایش‌های دیگر را نیز به شما توصیه کند که برخی از آنها عبارتند از:
عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس یا سی تی اسکن – این کار برای بررسی شکستگی یا ابتلا به آرتروز انجام می‌شود.
ام آر آی – در صورتی که پزشک در مورد تشخیص خود مطمئن نباشد از این روش تصویربرداری کمک می‌گیرد. با این تصاویر آسیب‌دیدگی غضروف یا بافت نرم زانو پس از آسیب‌دیدگی مشخص می‌شود.
آسپیراسیون زانو – پزشک ممکن است برای بررسی وجود خون در مایع موجود در زانو از آب زانو نمونه‌برداری کند.
آرتروسکوپی زانو – پزشک ممکن است با استفاده از تلسکوپ متصل به یک دوربین کوچک داخل زانو را ببیند. در صورتی که مینیسک، غضروف یا رابط آسیب‌دیده باشد با این روش مشاهده می‌شود. پزشک ممکن است آسیب‌دیدگی زانوی شما را نیز همزمان با آرتروسکوپی تحت درمان قرار دهد.

درمان آسیب‌دیدگی‌های رباط زانو


اگر این آسیب‌دیدگی به موقع تحت درمان قرار نگیرد ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود که تا ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه بافته و برخی حرکات زانو متوقف شود البته آسیب‌دیدگی‌های خفیف به مرور زمان بهبود می‌یابند.

اقدامات اولیه درمانی

برخی اقدامات درمانی اولیه برای کمک به بهبود آسیب‌دیدگی رباط‌ها عبارتند از:

  •  استراحت. از انداختن وزن زیاد بدن روی زانو خودداری کرده و در صورت لزوم از عصا استفاده کنید.
  • یخ. از بسته‌های یخ برای کاهش درد و تورم استفاده کنید. یخ را درون یک پارچه پیچیده تا به طور مستقیم با پوست شما تماس پیدا نکند و آن را به مدت 20 تا 30 دقیقه روی زانو قرار دهید. این کار به مدت 2 تا 3 روز و 4 تا 5 مرتبه در هر روز انجام دهید تا درد و تورم کاهش یابد.
  •  کمپرس. تورم زانو را می‌توان با استفاده از باندهای کشی، باندپیچی یا استفاده از زانوبند کنترل کرد.
  •  بالا نگه داشتن زانو. سعی کنید زمانی که نشسته‌اید یا دراز کشیده‌اید با کمک یک بالش زانو را بالاتر از سطح قلب خود نگه دارید.
  • اگر انجام ورزش‌های کششی و تقویت برای مفصل به شما توصیه شده است، باید آنها را انجام دهید.
  • دارو. اگر درد ناشی از آسیب‌دیدگی زانو هنوز باقیمانده است باید داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا آسپیرین مصرف کنید تا درد و تورم شما کاهش یابد. این داروها را نباید به مدت طولانی مصرف کنید زیرا مصرف بلند مدت آنها باعث بروز برخی عوارض جانبی می‌شود.

فیزیوتراپی چگونه می‌تواند به شما کمک کند؟


پزشک برای شروع فیزیوتراپی؛ زانوی شما را معاینه می‌کند تا نوع، گستردگی و علت آسیب‌دیدگی زانو را مشخص کند. درمان‌های اولیه برای کاهش درد و تورم انجام می‌شوند. درمان‌های فیزیوتراپی شامل موارد زیر می‌شود:

  • آتل‌بندی. استفاده از زانوبند طبی (و در موارد شدیدتر استفاده از عصا) به ثبات زانو و پیشگیری از حرکات جانبی که ممکن است آسیب‌دیدگی را افزایش دهد کمک کرده و روند بهبودی را کند کرده و به مرور زمان باعث کشیدگی و رگ به رگ شدن زانو می‌شود.
  • ماساژ درمانی و روش‌های تحریکی برای بهبود توانایی‌های حرکتی مفصل زانو انجام می‌شوند.
  • کشش برای تقویت زانو و عضلات تحتانی دیگر که درگیر این عارضه شده‌اند انجام می‌شود.
  • طب سوزنی برای کاهش درد و گرفتگی عضلات اطراف زانو انجام می‌شود.
  •  شاک ویو تراپی برای کاهش درد و افزایش گردش جریان خون انجام می‌شود.

پی آر پی

پلاکت غنی‌شده با پلاسما (پی آر پی) و تزریق لیزات پلاکت روش‌های درمانی هستند که روند بهبودی را به کمک مؤلفه‌های موجود در خون خود فرد تسریع کرده و قابلیت‌های طبیعی بدن را برای بهبودی خود افزایش می‌دهد. استفاده از پی آر پی به لطف ورزشکاران حرفه‌ای برای ترمیم آسیب‌دیدگی‌های مفصل، تاندون، رباط و عضلات کاملاً شناخته شده است. تزریق پلاکت برای درمان بسیار مؤثر است زیرا بر سلول‌های بنیادی قسمت تحت درمان تأثیر گذاشته و باعث می‌شود که این سلول‌های بنیادی سخت‌تر کار کرده و آسیب‌دیدگی‌های بافت‌ها بهبود یابد.

3 تمرین ورزشی برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی رباط زانو

اگر می‌خواهید از آسیب‌دیدگی رباط‌های زانوی خود جلوگیری کنید، ورزش‌های زیر را انجام دهید:

پل با یک پا

این تمرین برای تقویت عضلات همسترینگ و گلوتئوس طراحی شده است که به حفظ رباط‌های بالا و پایین ساق پا و رباط صلیبی قدامی کمک می‌کند. این حرکت برای رفع اختلاف قدرت بین پای چپ و راست مؤثر بوده و احتمال آسیب‌دیدگی ناشی از عدم تعادل را کاهش می‌دهد.
حفظ لگن در وضعیت طبیعی آن در هنگام انجام این تمرین از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا در صورتی که حرکات بیش از حد در لگن و ستون فقرات انجام شوند ممکن است باعث اتلاف انرژی بدن شوند. عضلات شکم خود را سفت گرفته، پاشنه پا را روی زمین حرکت داده و بدون این که به کمر خود قوس دهید، باسن خود را از روی زمین بلند کنید.

ریچ با یک پا

این یک تمرین تعادلی مهم است که هدف از انجام آن افزایش ثبات و ترازی بالا و پایین ساق پا است. قرار گرفتن ران، زانو و مچ پا در یک خط مستقیم برای پیشگیری از جلو آمدن زانو در زمان پایین پریدن بسیار مهم است.
تعادل خود را روی یک پا حفظ کنید و زانو را کمی خم کنید و سعی کنید انگشتان پای خود را با دست مخالف لمس کنید. دوباره به حالت اولیه و مستقیم بازگشته و در حالی که لگن و ستون فقرات خود را در حالت عادی نگه می‌دارید، عضله سرینی خود را منقبض کند. این حرکت را با دقت و کنترل انجام دهید و در صورتی که باعث درهم ریختگی می‌شود انجام آن را متوقف کنید.

پرش‌های عمودی

این حرکت برای کاهش هم ترازی زانو در هنگام کاهش سرعت طراحی شده است. فروپاشی داخلی زانو یک نشانه اولیه برای آسیب‌دیدگی غیر ضربه‌ای رباط صلیبی قدامی است.
در حالی که پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کرده‌اید، بایستید و ران‌ها، زانوها و مچ پاهای خود را کمی خم کنید. دستان خود را پشت خود برده و ستون فقرات را در حالت عادی خود نگه دارید، دستان را به سمت جلو و به سوی سقف حرکت داده و با استفاده از ران‌ها و مچ پای خود به طور مستقیم بالا بپرید. به آرامی و در حالی که زانوهای شما مستقیماً بالای روی پای شما قرار گرفته است فرود آیید. زمانی که توانستید این حرکت را به طور کامل به شکل صحیح آن انجام دهید، پرش جانبی را برای شبیه‌سازی با محیط بازی انجام دهید.