علت ،علائم ودرمان تق تق و صدا کردن زانو

تق‌تق زانو یا به‌عبارتی صدادادن زانو مشکل رایجی است که ممکن است بدون آسیب بوده و یا دلالت بر بیماری قریب‌الوقوع در زانو کند. مشکلات زانو ممکن است در هر سنی رخ داده و به‌طور کل می‌توانند موجب تضعیف و عدم تحرک در فرد شوند. زانوها نه تنها در حرکت بلکه در تحمل وزن و فشار بدن نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند بنابراین هنگامی که به زانوها ضربه و آسیبی وارد می‌شود مسلما عوارض جانبی خطیری به همراه خواهد داشت.

دلایل زیادی برای صدا دادن زانوها وجود دارد. نکته حائز اهمیت این است که در چنین شرایطی نباید صدای تق‌تق زانوها را نادیده گرفت و باید حتما جهت تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کرد.

افرادی که صداهایی نظیر ساییدگی، ترک یا تق‌تق را داخل یا اطراف زانوهای خود احساس می‌کنند ممکن است درمعرض ابتلا به بیماری پوکی استخوان باشند. پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن مفاصل است که بسیاری از افراد به آن مبتلا هستند. از علائم این بیماری می‌توان به درد، سفتی و در برخی افراد عدم تحرک اشاره کرد. پوکی استخوان اغلب به‌آرامی شدت یافته و ممکن است فرد را سالیان سال درگیر خود کند. کلینیک تخصصی دکتر دهقان درمان‌هایی نظیرفیزیوتراپی، ماساژدرمانی، طب سوزنی و شاک ویوتراپی برای بیماران خود جهت درمان تق تق کردن زانو در حین راه رفتن نظر گرفته است. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره 03132226284 تماس حاصل فرمایید.

علل


در این قسمت به معرفی برخی از علل‌های احتمالی صدا دادن زانوها هنگام حرکت می‌پردازیم:

  • بافت غیرضروری یا بافت پلیکا: اطراف زانوی برخی افراد، بافت‌های غیرضروری وجود دارد که ممکن است در مفاصل زانو گیر کرده و موجب صدادادن زانو شوند.
  • زانوی دوندگان: زانوی دوندگان یا به عبارتی بیماری التهاب کشکک زانو زمانی رخ می‌دهد که کشکک زانو از موقعیت خود خارج شده و در امتداد استخوان ران قرار ندارد. این بیماری اغلب ناشی از آسیب یا اعمال فشار زیاد بر تیبیا است. هنگامی که استخوان‌ها از تراز خارج می‌شوند این امر موجب صدا دادن زانوها هنگام خم شدن می‌شود. گاهی‌اوقات فشار زیاد بر روی عضلات چهارسر ران موجب چنین عارضه‌ای می‌شوند.
  • آسیب مینیسک‌ یا جاذب ضربه: مینیسک‌ها دراصل سیستم جاذب ضربه در زانوها هستند که به‌عنوان ماده‌ی لغزنده بین استخوان‌ها عمل می‌کنند. هرنوع آسیب وارده به مینیسک منجربه تق‌تق زانوها می‌شود. مینیسک شامل دو صفحه‌ی c شکل است. درصورتی که هر یک از صفحات دچار آسیب شود تعادل زانو به هم می‌خورد. آسیب مینیسک علاوه‌ بر صدادادن زانو ممکن است منجر به کبودی و درد مزمن شود.
  • آرتروز: تق تق زانو گاهی به‌دلیل التهاب ناشی از آرتروز می‌باشد. آرتروز ممکن است موجب عدم تراز زانوها شود. از دیگر علائم آرتروز زانوها می‌توان به خشکی توام با تق‌تق زانوها اشاره کرد.
  • پارگی رباط صلیبی قدامی و یا رباط جانبی داخلی: آسیب رباط‌های صلیبی قدامی و رباط جانبی خلفی ممکن است موجب درد مزمن، سفتی، صدادادن و در برخی موارد کبودی در زانوها شود.

تشخیص


یکی از رایج‌ترین روش‌های تشخیص مشکل تق‌تق زانوها، سوابق پزشکی و  معاینه توسط پزشک است. استفاده از اشعه‌ ایکس در تشخیص بیماری پوکی استخوان موثر است.

درمان


درمان صدادادن زانوها شامل:

استراحت

در چنین شرایطی توصیه می‌شود استراحت کرده و از زانوی آسیب دیده و تحت درمان به‌ خوبی محافظت کرد. قطع، تغییر و یا وقفه در فعالیت‌هایی که موجب صدادادن زانو می‌شوند از مواردی است که باید در نظر گرفت. بهتر است هنگام استراحت بالشتک کوچکی را زیر زانوی آسیب دیده قرار داد.

زانوبند

پوشیدن زانوبندها بهترین روش برای محافظت از مفاصل، کاهش درد و همچنین کاهش صدای زانو است. استفاده از زانوبندها کمک می‌کنند تا انجام ورزش و فعالیت‌های روزانه به مراتب راحت‌تر شود.

طب سوزنی

طب سوزنی یکی از روش‌های درمانی است که در طی این روش بدون مصرف داروها مشکل درد و تق‌تق زانوها برطرف می‌شود. در طب سوزنی، سوزن‌های خاصی به نقاط مختلف اطراف ناحیه درمان تزریق شده تا سیگنال‌های درد مسدود و جریان خون بهبود یابد. طب سوزنی کمک شایانی به درمان دردهای ناشی از آرتروز در مفاصل زانو می‌کند. شایان ذکر است که طب سوزنی باید حتما نزد افراد متخصص و مجرب انجام شود.

فیزیوتراپی

حرکات اصلاحی و درمانی ارائه شده توسط فیزیوتراپیست‌ها در تشخیص این‌که آیا زانو نیاز به جراحی دارد یا خیر کمک فراوانی می‌کنند. حرکات درمانی فیزیوتراپی از آن‌جایی که موجب بازیابی قدرت و تحرک در زانوها می‌شود نقش مهمی در کنترل درد و کاهش صدای زانو ایفا می‌کنند. در برخی موارد فیزیوتراپیست‌ها جهت کاهش درد از یخ  یا کمپرس سرد استفاده می‌کنند و نحوه‌ی کاربرد آن‌ها در منزل را به بیماران خود آموزش می‌دهند.

فیزیوتراپیست‌ها گاهی جهت افزایش قدرت زانوی آسیب دیده به روش درمانی موسوم به تحریک الکتریکی عصبی عضلانی (NMES) روی می‌آورند. از دیگر وظایف فیزیوتراپیست‌ها می‌توان به ارائه و آموزش حرکات ورزشی ویژه و مناسب بیماران اشاره کرد. انجام این حرکات موجب بهبود قدرت و بازیابی حرکت زانوها در طول دوره‌ی بهبود می‌گردد. فیزیوتراپیست‌ها معمولا جهت حفظ تندرستی، سلامت و سطح فعالیت‌های بیماران روش‌های مختلفی را توصیه کرده و کمک می‌کنند تا آن‌ها بتوانند به وضعیت سابق بازگشته و فعالیت‌های کامل خود را انجام دهند.

ماساژ

ماساژ یکی از روش‌های درمانی است که قدمت هزارساله در درمان انواع بیماری‌ها دارد. امروزه به دلیل تنوع مختلف سبک‌های ماساژ درمانی، اگر فردی به این روش درمانی نیاز داشته و یا علاقه‌مند باشد گزینه‌های مختلفی برای انتخاب وجود دارد. ماساژها شامل انواع مختلف فشار، حرکات و تکنیک می‌باشند.

نکته حائز اهمیت این است که تمام سبک‌های ماساژدرمانی شامل فشار، مالش و دستکاری عضلات و بافت‌های نرم با دست و انگشتان می‌باشد. ماساژ تاثیر چشمگیری در کاهش صدای تق تق زانوها دارد.

کایروپراکتیک

کایروپراکتور فردی است که تخصص کافی در تشخیص و درمان بیماری‌های اسکلتی عضلانی دارد. در طی روش درمانی کایروپراکتیک یا به‌عبارتی درمان دستی، پزشک متخصص (کایروپراکتور) با اعمال فشار بر مفصلی که دچار اختلال و آسیب شده موجب بهبود حرکت زانو می‌شود. کایروپراکتورها به کاهش سفتی و بهبود دامنه حرکات کمک شایانی می‌کنند.

شاک‌ویو تراپی

شاک‌ویو تراپی یا به‌عبارتی درمان با امواج صوتی پرقدرت یکی از روش‌های موثر و مثبت در درمان آسیب‌دیدگی بافت‌های‌ نرم می‌باشد. این روش درمانی با انتقال امواج صوتی سریع و پرقدرت از بافت‌های آسیب دیده صورت می‌گیرد. مکانیسم تاثیرپذیری شاک‌ویو تراپی به‌گونه‌ای است که موجب زخم‌های کوچک، افزایش جریان خون، تحریک و درنهایت  کمک به روند بهبود می‌شود. این روش درمانی غیرتهاجمی جهت تسکین درد و افزایش تحرک، به‌طور گسترده در فیزیوتراپی، طب ورزشی و ارتوپدی استفاده می‌شود.

ورزش

برخی از حرکات ورزشی که در این قسمت معرفی می‌کنیم موجب رفع مشکل تق‌تق زانو می‌شوند:

عضلات چهارسرران

حرکات ورزشی که موجب کشش عضلات پا و یا انقباض استاتیک عضلات چهارسر ران می‌شوند قدرت عضلات این ناحیه از پاها را افزایش می‌دهند. یکی از این حرکات ورزشی تنظیم عضلات چهارسرران است. برای انجام این حرکت روی زمین نشسته و پاها را کاملا دراز کنید. یکی از زانوها را خم کرده و کف پا را روی زمین قرار دهید. حوله‌ی کوچکی را تا کرده و زیر زانوی دیگر قرار دهید. سپس عضله‌ی پا را منقبض کرده و پاشنه‌ی پا را از سطح زمین بلند کنید. سعی کنید ران پای شما از روی حوله جدا نشود. سپس به موقعیت اول بازگردید.

همسترینگ

درصورتی که عضلات چهارسرران قوی‌تر از عضلات همسترینگ باشد این امر موجب اختلال عضلانی و درنهایت آسیب‌پذیری زانوها می‌شود. بنابراین تقویت عضلات همسترینگ پشت پا برای پیشگیری از چنین عارضه‌ای شدیدا توصیه می‌شود. حرکاتی ورزشی انقباض‌کننده‌ی عضلات همسترینگ قدرت این عضلات را افزایش می‌دهد. برای انجام این حرکت به پشت خوابیده و زانوها را با زاویه‌ی 45 درجه خم کنید. انگشتان پا را از سطح زمین بلند کرده و پاشنه‌ی پاها را به زمین فشار دهید تا جایی‌که عضلات همسترینگ منقبض شوند. 5 تا 6 ثانیه در این حالت خود را حفظ کرده و سپس به حالت اول بازگردید. به‌عنوان یک قاعده‌ی کلی، عضلات چهارسرران باید در نهایت 25 درصد قوی‌تر از عضلات همسترینگ باشند.

نوار بافتی ایلیوتیبیال

ایلیوتیبیال باند نوار بافتی منعطف و قوی است که به پایداری و ثبات مفصل زانوها کمک می‌کند. اما فشار بر زانوها ممکن است زانو را به عقب بکشد. برای کشش نوار بافتی ایلیوتیبیال در حالی که ایستادید، پای راست را پشت پای چپ به حالت ضربدر قرار دهید. زانوی چپ را خیلی آرام خم کنید تا جایی‌که سمت چپ بدن شما کمی خم شود. برای افزایش کشش، جهت باسن را به‌سمت راست تغییر دهید. 30 ثانیه در این حالت خود را حفظ کرده و اینبار موقعیت خود را تغییر داده و حرکت را به‌همین منوال تکرار کنید.