علل، علائم پوکی استخوان و درمان با روش های طب فیزیکی

پوکی استخوان عارضه‌ای است که باعث ضعیف و شکننده شدن استخوان‌ها می‌شود. پوکی استخوان در میان بانوان مسن‌تر شیوع بالاتری دارد، البته پیشگیری باید از دوران جوانی شروع شود. مهم نیست چند سال دارید، از همین امروز تقویت استخوان‌ها و پیشگیری از تحلیل رفتن استخوان را شروع کنید. بدن کلسیم ذخیره شده در استخوان‌ها را برای فعال نگه داشتن دیگر اندام‌های بدن مصرف می‌کند، به ویژه اگر غذاهای سرشار از کلسیم برای تجدید ذخیره کلسیم مصرف نشود، برداشت از ذخائر بدن افزایش خواهد یافت. در بیماران مبتلا به بیماری پوکی استخوان، استخوان جدید کافی در بدن تشکیل نمی‌شود یا این‌که مقدار بسیار زیادی از استخوان قدیمی باز جذب می‌شود. هر دو این فرآیندها منجر به کاهش تراکم استخوان می‌شود. عدم تعادل هورمونی (کمبود استروژن یا تستوسترون) تحلیل رفتن استخوان را در پی خواهد داشت.

شکستگی ناشی از پوکی استخوان عوارض جدی گوناگون و ناتوانی را برای بانوان مسن به دنبال دارد. بیماری پوکی استخوان ناتوانی شدیدی را ایجاد می‌کند. البته این عارضه را می‌توان در مراحل اولیه تشخیص داد و درمان کرد. در کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر دهقان از بهترین روش‌ها برای درمان پوکی استخوان بهره می‌گیرند و روش‌های پیشگیری از آن را به بیماران آموزش می‌دهند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان‌های فیزیوتراپی ممکن برای درمان پوکی استخوان یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره 03132226284 تماس بگیرید.

علل


مهم‌ترین علل ابتلا به بیماری پوکی استخوان عبارت است از:

  •  ورزش نکردن
  •  دریافت نکردن کلسیم کافی از رژیم غذایی
  •  پایین بودن میزان استروژن در زنان، این تغییر هورمونی معمولاً پس از یائسگی یا در سنین پایین‌تر در اثر برداشتن هر دو تخمدان رخ می‌دهد.
  •  پایین بودن میزان تستوسترون در مردان (هیپوگنادیسم)
  •  شیمی درمانی که به دلیل اثرات سمی بر تخمدان‌ها، منجر به یائسگی زودهنگام شود.
  •  پرکاری تیروئید عارضه‌ای است که در اثر آن، غده تیروئید هورمون تیروئید بیش از اندازه تولید می‌کند، مانند بیماری گریوز، یا این که بیمار داروی هورمون تیروئید مصرف می‌کند و در نتیجه میزان این هورمون در بدن‌ او افزایش پیدا می‌کند.
  •  کم تحرکی، برای مثال پس از سکته مغزی یا پس از ابتلا به عارضه‌هایی که راه رفتن را مختل می‌کند.
  •  مصرف بعضی داروها مانند مصرف دراز مدت هپارین (رقیق کننده خون)، داروهای ضدصرع مانند فنیوتین (دیلانتین) و فنوباربیتال و مصرف دراز مدت کورتیکواستروئیدهای خوراکی مانند پردنیزون
  •  اختلال‌های ارثی بافت پیوندی مانند استئوژنز ایمپرفکتا (اختلال استخوان‌زایی)، هموسیستئین اوری، سندرم پوکی استخوان (سودو گلیوم و بیماری‌های پوستی همچون سندرم مارفان و سندرم اهلرز) دانلوس. درمان هر یک از علل پوکی استخوان ثانویه ارثی با دیگری متفاوت است.

علائم پوکی استخوان


ممکن است بیمار تا زمان شکستگی استخوان با هیچ یک از علائم پوکی استخوان روبه‌رو نشود. احتمال شکستگی هر یک از استخوان‌های بدن وجود دارد، اما شکستگی ناشی از بیماری وکی استخوان عموماً در مفصل ران، مچ دست و ستون فقرات یعنی محلی مشاهده می‌شود که بدن را هنگام ایستادن و نشستن نگه می‌دارد. پوکی استخوان مهره‌ها مشکلاتی جدی را برای بانوان ایجاد می‌کند. شکستگی ستون فقرات مربوط به پوکی استخوان گاهی هنگام انجام فعالیت‌های روزمره‌ای مانند بالا و پایین رفتن از پله‌ها، بلند کردن اشیاء یا رو به جلو خم شدن رخ می‌دهد. شکستگی ستون فقرات باعث متلاشی شدن مهره‌ها و رو به جلو خم شدن می‌شود. علائم زیر در این شرایط بروز می‌یابد:

  •  به جلو خم شدن شانه‌ها
  •  افزایش قوس کمر
  •  کوتاه شدن قد
  •  کمر درد
  •  قوز پشت بدن

عامل‌های خطر


عوامل زیر احتمال بیماری پوکی استخوان را افزایش می‌دهد:

  •  جنسیت، پوکی استخوان در میان بانوان شیوع بالاتری دارد.
  •  ساختار بدنی کوچک و ظریف
  •  سابقه شکستگی در بزرگسالی
  •  سیگار کشیدن
  •  سابقه خانوادگی پوکی استخوان، برای مثال اگر استخوان ران مادر در اثر بیماری پوکی استخوان شکسته باشد، احتمال شکستگی استخوان ران در فرزندان به دو برابر افزایش خواهد یافت.
  •  تغذیه نامناسب و سلامت عمومی ضعیف، به ویژه مواردی که از التهاب مزمن یا بیماری‌های روده نشأت گرفته باشد.

تشخیص


پزشکبرای تشخیص پوکی استخوان آزمایش سنجش تراکم استخوان را برای اندازه‌گیری استحکام یا ضعف استخوان‌ها انجام می‌دهد. یکی از آزمایش‌های رایج تست جذب‌سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DXA) است. انرژی دوگانه (DXA) نوع خاصی از رادیوگرافی استخوان‌ها است که در آن از مقدار بسیار پایینی تشعشع استفاده می‌شود. پزشک از روش‌های غربالگری دیگری نیز برای ارزیابی تراکم پایین استخوان یا برآورد خطر شکستگی استفاده می‌کند.

درمان پوکی استخوان


دارو

داروهایی که برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان تجویز می‌شود:

  • بیسفوسفونات: این داروهای ضدجذب، تحلیل استخوان را آهسته می‌کند و خطر شکستگی را کاهش می‌دهد.
  • آنتاگونیست یا آگونیست استروژن: این دسته از داروها، مانند رالوکسیفن (اویستا)، تعدیل کننده انتخابی گیرنده استروژن (SERMS) نیز نامیده می‌شود. این داروها خطر شکستگی ستون فقرات را پس از یائسگی در زنان کاهش می‌دهد.
  • کلسی تونین (کلسیمار، میاکالسین): این دارو از شکستگی ستون فقرات در بانوانی که یائسگی را پشت سر گذاشته‌اند، جلوگیری می‌کند و درد پس از شکستگی را کاهش می‌دهد.

اوزون تراپی

اوزون تراپی درمانی مبتنی بر کاربرد غلظت بالایی از اوزون و اکسیژن است. این ترکیب به سرعت در بدن حل می‌شود و در نتیجه‌ی تماس و پیوند با مولکول‌ها، فشار اکسیداسیون شدیدی را تولید می‌کند. از مزایای اوزون تراپی می‌توان به مقابله با التهاب، کاهش درد، افزایش جذب کلسیم در بدن و تسریع روند بهبود اشاره کرد.

مگنت تراپی

مگنت تراپی تراکم ماتریس استخوان را افزایش می‌دهد و فرایند بازسازی و تولید غضروف و استخوان را برمی‌انگیزد. تاثیر مگنت تراپی در ترمیم استخوان‌ها، بهبود پس از آسیب‌دیدگی و پیشگیری و درمان پوکی استخوان و کاهش تراکم استخوان (استئوپنی) در پژوهش‌های متعدد به اثبات رسیده است.

طب فیزیکی و توانبخشی

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی برنامه درمانی خاصی را بر پایه نیازهای فردی هر بیمار تهیه می‌کند تا سلامت استخوان‌های وی بهبود یابد، استخوان‌ها سالم و قوی باقی بماند و از شکستگی جلوگیری شود. متخصص طب فیزیکی موارد زیر را به بیمار آموزش می‌دهد:

  •  تمرین‌های خاصی که به تقویت استخوان یا کاهش میزان تحلیل استخوان کمک می‌کند.
  •  حالت اندامی مناسب
  •  بهبود تعادل به منظور کاهش خطر افتادن و زمین خوردن
  •  تغییرات محیطی با هدف محافظت از استخوان‌ها

سبک زندگی سالم لازمه قوی و سالم نگه داشتن استخوان‌ها است. متخصص طب فیزیکی تمرین‌های خاصی را متناسب با شرایط بیمار به وی آموزش می‌دهد.

پی آر پی

درمان با پلاسمای سرشار از پلاکت (PRP) درمانی مبتنی بر تزریق است که در آن از نیروی حاصل از پلاسمای غلیظ شده با پلاکتی، که از خون خود بیمار گرفته می‌شود و فاکتورهای رشد برای تسهیل و تسریع روند التیام مشکلات استخوانی مانند پوکی استخوان و ترمیم مفصل استفاده می‌شود. در واقع یک یا دو جلسه درمان پی ار پی (PRP) در عرض یک سال ضرورت انجام جراحی ارتوپدی را از بین می‌برد.

ورزش و حرکات اصلاحی

حرکات اصلاحی مخصوص تقویت استخوان و آهسته کردن روند تحلیل استخوان مشخص و برای تمام گروه‌های سنی مشابه است. چنانچه استخوان به شیوه مناسب و به اندازه لازم تحت فشار قرار بگیرد، رشد خواهد کرد، درست همان‌طور که ماهیچه‌ها در اثر به چالش کشیده شدن با وزنی بیشتر از حد معمول رشد می‌کند. تمرین‌هایی که به رشد استخوان کمک می‌کند، در دو دسته تمرین‌های مقاومتی و تمرین‌های تحمل وزن قرار می‌گیرد.

تمرین‌های تحمل وزن

حرکات تحمل وزن شامل موارد زیر می‌شود:

  •  رقص
  •  پیاده‌روی سریع
  •  ورزش‌های راکتی
  •  درجا زدن
  •  پایین گذاشتن پاشنه

تمرین‌های مقاومتی

تمرین‌های مقاومتی شامل موارد زیر می‌شود:

  •  وزنه برداری
  •  استفاده از کش‌های ورزشی
  •  مقاومت در برابر جریان آب
  •  مقاومت در برابر جاذبه زمین، برای مثال شنا رفتن، حرکات مقاومتی یوگا

پیشگیری از پوکی استخوان


یکی از بهترین روش‌های پیشگیری از ضعیف شدن استخوان‌ها تقویت آنها است. تقویت استخوان‌ها در دوران کودکی و نوجوانی به پیشگیری از بیماری پوکی استخوان در سال‌های آتی کمک زیادی می‌کند. هرچه سن بالاتر می‌رود، استخوان‌ها دیگر نمی‌توانند با سرعتی معادل سرعت تحلیل رفتن استخوان، استخوان جدید تولید کنند. به علاوه پس از یائسگی نیز تحلیل رفتن استخوان شتاب بیشتری می‌گیرد. خوشبختانه روش‌های گوناگونی برای آهسته کردن روند طبیعی و ناشی از افزایش سن تحلیل رفتن استخوان و پیشگیری از ضعیف و شکننده شدن استخوان‌ها وجود دارد.

  •  هر روز کلسیم و ویتامین دی کافی مصرف کنید.
  •  فعال باشید. فعالیت‌های بدنی تحمل وزنی مانند دویدن یا رقص انجام دهید تا استخوان‌هایی قوی داشته باشید.
  •  سیگار نکشید. سیگار کشیدن احتمال شکستگی استخوان‌ها را افزایش می‌دهد.
  •  درباره لزوم مصرف دارو به منظور جلوگیری از بیماری پوکی استخوان با پزشک مشورت کنید.
به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است