درمان دررفتگی لگن(هیپ)ناشی از تصادفات موتوری،سقوط و تعویض مفصل

در رفتگی لگن

در رفتگی لگن زمانی اتفاق می‌افتد که قسمت بالای فمور (استخوان ران) از حفره‌‌ی استابولوم (کاسه‌ی مفصل) خارج شود. استابولوم بخشی از لگن است. مفصل باسن در یک فرد بزرگسال به دلیل شکل آن و رباط‌های بسیاری که اطراف آن را پوشانده‌اند دارای ثبات بسیاری است. معمولا در رفتگی مفصل باسن در اثر تصادف شدید با خودرو یا با موتور به نیروی زیادی نیاز دارد.

افرادی که باسن خود را کاملا تعویض کرده‌اند نیز ممکن است دچار در رفتگی لگن شوند. در چنین حالتی، به نیروی کمتری برای در رفتگی لگن نیاز است و گاهی اوقات لگن در اثر خم شدن یا پیچیدن نامناسب نیز در می‌رود.

در رفتگی در قسمت جلو یا پشت لگن اتفاق می‌افتد. اکثر در رفتگی‌ها در پشت لگن هستند. برخی از کودکان دچار اختلالی به نام دیسپلازی تکاملی لگن بوده و با در رفتگی لگن (DDH) متولد می‌شوند.

اگر پس از افتادن یا وارد شدن آسیب به لگن نتوانستید مفصل لگن خود را حرکت دهید، یا اگر لگن آسیب دیده دردناک، متورم، و حساس شده یا تغییر شکل داده بود، حتما به یک پزشک مراجعه کنید.

دررفتگی لگن آسیب دیده یک وضعیت اورژانسی است و به درمان فوری، یعنی تا 6 ساعت بعد، نیاز دارد زیرا آسیب وارده مانع رسیدن خون به بالای استخوان فمور شده و در نتیجه اکسیژن کافی به استخوان نمی‌رسد. به جز در مواردی که لگن در رفته بلافاصله در جای خود قرار داده می‌شود و جریان خون مجددا به مفصل لگن برمی‌گردد، در دیگر موارد قسمت بالای استخوان فمور دچار آسیب دائمی می‌شود. این آسیب دائمی را نکروز آواسکولار می‌‌نامند.

از آنجا که در رفتگی لگن در اثر آسیب یا ضربه در تصادفات شدید اتفاق می‌افتد، بیش از 50% از بیماران دچار شکستگی استخوان در دیگر قسمت‌های بدن، مخصوصا در قسمت بالای استخوان فمور نیز می‌شوند. 

دکتر دهقان با انجام تصویربرداری‌های لازم و تشخیص زودهنگام دررفتگی مفصل لگن، با ارائه روش‌های درمانی موثر از جمله فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی کمک بسیاری به درمان و پیشگیری از عوارض و خطرات آتی در بیماران مبتلا به این عارضه دردناک می‌کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن‌ 03132226284 تماس حاصل فرمایید.

علل دررفتگی لگن


وارد آمدن ضربات شدیدی که در آنها نیروی زیادی به مفصل لگن منتقل می‌شود یکی از رایج‌ترین علل در رفتگی‌هایی است که شامل تعویض مفصل نمی‌شود. برخی از این نوع آسیب‌ها عبارتند از:

ورزش‌های دارای برخورد زیاد

 ورزش‌هایی مانند راگبی و فوتبال ممکن است باعث دررفتگی لگن شوند. در اکثر مواقع، ورزشکار در حال دویدن، پرش، و ضربه زدن به زمین است در حالی که مفصل لگن خم شده و رو به داخل قرار دارد. این حالت شیوع زیادی نداشته و یکی از نادرترین آسیب‌های ورزشی است.

تصادف با وسایل نقلیه موتوری

 تصادف با وسایل نقلیه موتوری یکی از شایع‌ترین علل دررفتگی است. حدود 70% از دررفتگی‌های لگنی در اثر تصادفات وسایل نقلیه هستند. زمانی که مفصل خم شود (مثل وقتی فرد می‌نشیند) احتمال دررفتگی آن خیلی زیاد خواهد بود. ممکن است در هنگام تصادف با ماشین، زانو به داشبورد برخورد کرده و باعث انتقال نیرو به مفصل لگن می‌شود. این اتفاق معمولا باعث دررفتگی خلفی می‌شود.

افتادن

افتادن از ارتفاع زیاد نیز باعث دررفتگی لگن می‌شود. این مشکل ممکن است در اثر حوادث شغلی روی دهد.

اسکی آلپاین

ممکن است دررفتگی خلفی زمانی اتفاق افتد که اسکی باز در هنگام اسکی با سرعت زیاد، افتاده و زانو به یک شیء سفت برخورد کند. این آسیب شبیه آسیب ایجاد شده در اثر تصادف با وسیله نقلیه است.

تعویض کامل لگن

یکی دیگر از علل دررفتگی لگن، بی ثباتی مفصل لگن است. این مشکل معمولا پس از جایگزینی کامل لگن ایجاد می‌شود. در این حالت، نیروی زیادی نیاز است تا دررفتگی ایجاد شود. معمولا حرکات ناگهانی با باسن خم، باعث این نوع دررفتگی می‌شوند.

علائم دررفتگی لگن چیست؟


  • درد: دررفتگی لگن بسیار دردناک است. این درد در قسمت باسن، بالای ران و کشاله ران احساس می‌شود. همچنین ممکن است درد ناشی از دررفتگی در زانو، پایین پا، و پایین کمر نیز احساس شود.
  • عدم تحرک مفصل ران: اگر لگن دچار دررفتگی شود، حرکت دادن آن بسیار مشکل خواهد شد. افرادی که دچار دررفتگی لگن می‌شوند معمولا نمی‌توانند راه بروند یا پای خود را حرکت دهند.
  • بی حسی: ممکن است پاها نیز در اثر آسیب به رگ‌های خونی و اعصاب مفصل لگن دچار بی حسی و سوزش شوند.
  • تغییر شکل: بسته به جهت حرکت سر استخوان فمور در حین دررفتگی، ممکن است پای مربوط به لگن دررفته کوتاه‌تر یا بزرگ‌تر از پای دیگر شود. همچنین در دررفتگی خلفی پا به سمت درون و در دررفتگی قدامی پا به سمت بیرون می‌چرخد.
  • تورم و کوبیدگی: ممکن است باسن بلافاصله پس از آسیب، دچار تورم شود و چند ساعت بعد نیز کوبیدگی ایجاد می‌شود.
  • ممکن است در هنگام آسیب، صدا یا پارگی در محل احساس شود.

 عوامل خطر دررفتگی باسن


عوامل زیر باعث افزایش احتمال دررفتگی می‌شوند:

  • دررفتگی لگن در گذشته
  • انجام ورزش‌های دارای برخورد زیاد
  • تعویض کامل لگن
  • آرتزوز لگن- مخصوصا روماتیسم و نقرس
  • ضعف عضلات

پزشک چگونه دررفتگی لگن را تشخیص می‌دهد؟


چگونه دررفتگی لگن

دررفتگی لگن باید فورا تشخیص داده شود تا خطر ایجاد عوارض و آسیب‌های بلند مدت به حداقل برسد. بیمار نباید تلاش کند از پای آسیب دیده استفاده کند. هنگام رسیدن بیمار به بیمارستان، پزشک موارد زیر را انجام می‌دهد:

  • نحوه‌ی دقیق وارد شدن آسیب را بررسی می‌کند تا بفهمد آیا مشکلی وجود دارد که بر درمان لگن آسیب دیده تاثیر گذارد.
  • مفصل لگن آسیب دیده را معاینه کرده و حرکات آن را ارزیابی می‌کند. همچنین پزشک اعصاب و رگ‌های خونی لگن و باسن را بررسی می‌کند.
  • عکس رادیوگرافی از لگن برای بیمار تجویز می‌کند تا از دررفتگی لگن اطمینان حاصل کند.

عوارض


معمولا لگن به خاطر شکل خود و رباط‌هایی که آن را احاطه کرده‌اند یک مفصل باثبات است. به همین دلیل، دررفتگی لگن باعث آسیب به ساختار و بافت‌های مجاور نیز می‌شود. عوارض ایجاد شده برای بافت‌های مجاور لگن عبارتند از:

  • آسیب به رگ‌های خونی. خون رسانی به رگ‌های خونی استخوان‌های مفصل لگن، مخصوصا استخوان سر فمور دچار اختلال می‌شود. این اختلال باعث مرگ استخوان می‌شود که آن را نکروز آواسکولار می‌نامند. این مشکل بسیار جدی است و برای حفظ مفصل لگن به جراحی نیاز است.
  • آسیب به عصب: دو عصب بزرگ- یعنی عصب سیاتیک و عصب فمورال از دو طرف (جلو و عقب) مفصل لگن می‌گذرند. بسته به جهت دررفتگی، این اعصاب نیز آسیب می‌بینند. معمولا این اعصاب به طور موقت آسیب دیده و دچار درد، بی حسی یا سوزش می‌شوند. وارد شدن آسیب دائمی به اعصاب زیاد شایع نیست اما ممکن است اتفاق افتد.
  • شکستگی: ممکن است همراه با دررفتگی، استخوان فمور (استخوان ران) یا استابولوم (حفره لگن) نیز دچار شکستگی شوند.
  • آسیب به غضروف: حلقه‌ای از غضروف که به نام استابولوم معروف است اطراف حفره لگن را پوشانده است. این غضروف عمق حفره را افزایش داده و باعث ثبات بیشتر لگن می‌شود. این غضروف ممکن است در حین دررفتگی پاره شود. 

زمانی که مفصل لگن دچار دررفتگی شود، ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها پس از دررفتگی اولیه عوارضی ایجاد شوند. این عوارض عبارتند از:

  • دررفتگی‌های مکرر: دررفتگی باعث آسیب به بافت‌های مجاور و کاهش ثبات لگن شده و در نتیجه احتمال دررفتگی مجدد در آینده افزایش می‌یابد.
  • آرتروز: ممکن است در حین دررفتگی، غضروف مجاور آسیب ببیند. این آسیب همراه با عدم تحرک لگن بعد از آسیب باعث افزایش خطر ابتلا به آرتروز می‌شود.

درمان دررفتگی لگن


زمانی که پزشک لگن را جا انداخت، بیمار باید استراحت کرده و از یخ، فشار، و بالا گرفتن ساق پا برای کاهش تورم استفاده کند.

ریداکشن لگن (بازگرداندن لگن به حالت اول)

ریداکشن لگن

دررفتگی لگن یک آسیب جدی است و قبل از درمان، باید سلامت عمومی بدن ارزیابی وتثبیت شود. زمانی که پزشک از سلامت عمومی بیمار اطمینان حاصل کرد، لگن را دوباره سر جایش قرار می‌دهد. این کار را "ریداکشن " (بازگرداندن لگن به حالت اول) گویند.

از آنجا که عضلات بسیار قوی لگن را احاطه کرده‌اند، برای بازگرداندن لگن به محل اول به داروی بیهوشی و همچنین دارو برای شل کردن عضلات و کاهش درد نیاز است. زمانی که شخص آرام شد، لگن با کشش توسط دست دوباره به محل اولیه باز می‌گردد.

اگر بازگرداندن لگن به محل اول کار بسیار سختی باشد یا شکستگی در محل ایجاد شده باشد، برای برگرداندن لگن به محل اصلی به جراحی نیاز است.

زمانی که لگن دوباره سر جای خود قرار گرفت، فرد به توانبخشی نیاز دارد تا عضلات اطراف باسن قوی باقی بمانند.

توان بخشی

توان بخشی

دررفتگی لگن یک مشکل جدی و خطرناک است. ممکن است بهبود کامل از این بیماری حدود 3 ماه طول بکشد. برای برگشت بیمار به زندگی طبیعی و توان انجام مجدد فعالیت‌های روزمره به توان بخشی نیاز است. توان بخشی شامل مراحل زیر است:

  • بالافاصله پس از اینکه بیمار توانست دوباره بایستد باید بتواند با کمک چوب زیر بغل روی پای خود بایستد.
  • پس از کاهش درد، باید بتواند بدون چوب زیر بغل روی پای خود ایستاده و وزن خود را به طور کامل تحمل کند.
  • بیمار باید به مدت شش هفته پس از آسیب، حرکات تقویت کننده و افزایش دهنده‌ی محدوده حرکات را تحت نظارت یک متخصص فیزیوتراپی انجام دهد.
  • در ماه‌های بعد، با رفع درد و بازگشت حرکات، به تدریج بیمار می‌تواند مجددا فعالیت‌ها و ورزش‌های روزمره خود را انجام دهد.
  • همچنین از شاک ویو، لیزر، ماساژ، و درمان دستی نیز برای کاهش درد مزمن لگن و افزایش جریان خون در مفاصل لگن استفاده می‌شود.

حرکات ورزشی برای دررفتگی لگن

در دوره توان بخشی برای دررفتگی لگن، انجام برخی از حرکات ورزشی نیز به بیمار توصیه می‌شود که عبارتند از:

 دور کردن لگن از بدن

دور کردن لگن از بدن

دور کردن لگن از بدن روشی مناسب برای تقویت لگن است. دور کردن لگن از بدن کار سختی نیست، فقط کافی است فرد پشت یک صندلی ایستاده، با هر دو دست پشتی صندلی را گرفته و به آرامی پای آسیب دیده را از پهلو بالا برده و از بدن دور کند. زانو باید صاف بوده و فرد چند ثانیه در همین حالت بماند. سپس به حالت اول ایستاده، و این حرکت را ده مرتبه تکرار کند. بیمار باید سه ست این حرکت را تکرار کند اما می‌تواند این سه ست را در طول روز انجام دهد.

بالا آوردن زانوی عمود

بالا آوردن زانوی عمود

برای انجام این حرکت نیز از یک صندلی استفاده کرده و آن را با دستانتان نگه دارید. بدن باید رو به صندلی باشد. سپس به آرامی پای آسیب دیده را از زمین بالا آورید. زانو را خم کرده و پا را تا نزدیک بالاتنه، اما پایین‌تر از سطح کمر، بالا آورید. پا را چند ثانیه در این حالت نگه دارید، دوباره به حالت اول برگشته و این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید. هر روز سه یا چهار سِت این حرکت را انجام دهید.

کشش باسن

کشش باسن

حرکت کشش باسن را می‌توان با توجه به قدرت و توان بدنی فرد در استخر، یا بیرون از استخر انجام داد. از یک صندلی یا از دیواره کنار استخر برای حفظ تعادل خود استفاده کنید. با دستِ سمتِ سالمِ بدن صندلی را گرفته، پای آسیب دیده را  بالا آورده، آن را به صورت نوسانی به جلو حرکت دهید. پنج ثانیه در این حالت مانده و سپس پا را به سمت عقب به صورت نوسانی حرکت دهید. سپس به حالت اول برگشته و این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید.

پیشگیری


دررفتگی باسن معمولا در اثر وارد شدن آسیب‌های با ایمپکت بالا (آسیب در اثر انجام حرکات دارای برخورد زیاد) به یک لگن سالم ایجاد می‌شود. بهترین روش برای جلوگیری از دررفتگی لگن، اجتناب از انجام فعالیت‌هایی است که منجر به چنین آسیب‌هایی می‌شوند.

همچنین دررفتگی لگن معمولا در افرادی اتفاق می‌افتد که جایگزینی لگن انجام داده‌اند. در چنین مواردی، وارد شدن یک آسیب با ایمپکت بالا (آسیب در اثر انجام حرکات دارای برخورد زیاد) برای دررفتن لگن کافی نیست. برای جلوگیری از دررفتگی لگن در مراحل اولیه پس از تعویض لگن، بیمار باید از انجام موارد زیر اجتناب کند:

  • چهار زانو نشستن
  • خم کردن لگن تا بیش از ۹۰ درجه
  • چرخاندن پای آسیب دیده به سمت داخل یا چرخش درونی لگن

پس از اتمام توان بخشی لگن، برای کاهش احتمال دررفتگی، باید از انجام حرکات شدید در قسمت لگن خودداری کرد.

درمان جراحی چگونه انجام می‌شود؟


درمان جراحیعکس (سمت چپ) و عکس رادیوگرافی (سمت راست) از نکروز آواسکولار سر استخوان فمورال

زمانی که بیمار پس از شش ساعت به بیمارستان برسد، یا لگن او جا نیفتد و بی ثباتی مفصل لگن ادامه یابد، به جراحی برای درمان دررفتگی لگن نیاز است. قبل از جراحی، لیمب لگن آسیب دیده کشیده می‌شود تا فشار وارده به مفصل کاهش یابد. برای جراحی‌های کوچک، مانند برداشت استخوان و اجزای غضروف از فضای مفصل و ارزیابی آسیب‌های وارد شده به بافت‌های نرمی مانند غضروف، کپسول، و لابروم جراحی، آرتروسکوپی مناسب است. برای ترمیم شکستگی سر استخوان فمور، گردن و استابولوم باید پوست باز شده و محل در رفته جا انداخته شود.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است